Inkomensverzekering is een verzamelnaam. Er zitten vier heel verschillende dingen onder, en ze dekken elk een ander stuk van hetzelfde risico. Wie ze door elkaar haalt, denkt gedekt te zijn voor iets waarvoor hij dat niet is.
Ziekteverzekering voor zelfstandigen: de vormen op een rij
Een zelfstandige heeft geen recht op de Ziektewet en geen werkgever die doorbetaalt. Zoek je een ziekteverzekering als zelfstandige, dan zoek je in de praktijk een van deze vier vormen, en ze zijn niet uitwisselbaar.
Het onderscheid dat het meeste uitmaakt is de duur. Twee van de vier dekken alleen de korte en middellange termijn, en precies daar zit de verwarring die mensen onverzekerd laat voor het scenario waar het om gaat.
De private arbeidsongeschiktheidsverzekering, de aov
De bekendste vorm. Je betaalt premie aan een verzekeraar en krijgt een uitkering als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Dit is de enige vorm die langdurig kan uitkeren, tot aan je eindleeftijd toe.
Het is ook de duurste, en de dekking hangt sterk af van de voorwaarden. Wat de premie bepaalt en waar je op moet letten, staat in wat een aov kost.
De schenkkring, ook wel broodfonds
Een groep zelfstandigen legt maandelijks geld opzij en schenkt elkaar geld bij langdurige ziekte. Het is geen verzekering en er is geen verzekeraar; het is een onderlinge afspraak binnen een besloten groep. Zie hoe een broodfonds werkt.
Belangrijk verschil: de duur is beperkt en er is geen juridisch afdwingbaar recht op uitkering zoals bij een polis. Daar staat tegenover dat er geen medische acceptatie is en dat het geld dat je inlegt van jou blijft.
Vrijwillig verzekerd blijven bij het UWV: voorwaarden en kosten
Kom je uit loondienst, dan kun je de werknemersverzekeringen vrijwillig voortzetten bij het UWV. Je blijft dan vrijwillig verzekerd voor de Ziektewet en de WIA, met een uitkering die is gebaseerd op je laatste loon.
De voorwaarde die de meeste mensen mist is de termijn. Aanmelden kan alleen binnen een korte periode nadat je verzekering als werknemer is geëindigd. Ben je die termijn voorbij, dan kan het niet meer, ook niet als je gezond bent en bereid bent te betalen. Ga je van loondienst naar zelfstandigheid, zoek dit dan uit in de eerste weken en niet in het eerste jaar.
De kosten bestaan uit een premie die het UWV vaststelt als percentage van je verzekerde loon. Die premie is niet vrij te kiezen zoals bij een private polis: je kunt niet aan een wachttijd of een uitkeringsduur draaien om hem te drukken. Wat de premie in jouw geval is, vraag je op bij het UWV; wij nemen dat percentage hier niet over omdat het per jaar wordt vastgesteld.
Voor wie medisch lastig verzekerbaar is, is dit vaak de gunstigste route, juist omdat er geen medische acceptatie aan te pas komt. De keerzijde is dat de dekking eindigt zoals de werknemersregeling eindigt, en dat je hem niet kunt aanpassen aan je situatie als ondernemer.
Een eigen buffer als basis onder elke inkomensverzekering
Geen verzekering, wel de basis onder alle andere vormen. Een buffer overbrugt de wachttijd van een aov, vangt korte uitval op en maakt een langere wachttijd betaalbaar. Voor kort verzuim is het bovendien de enige oplossing die er is: geen enkele polis keert uit als je twee weken griep hebt.
Het lastige is dat een buffer alleen ontstaat als je hem apart houdt van je lopende geld. Een aparte spaarrekening naast je zakelijke rekening helpt daarbij meer dan een voornemen.
Welke inkomensverzekering past bij jou?
Ze sluiten elkaar niet uit. In de praktijk combineren veel zelfstandigen een buffer voor de korte uitval, een schenkkring voor de middellange termijn en een aov met een lange wachttijd voor het scenario dat echt misgaat. Die combinatie is vaak goedkoper dan een aov met een korte wachttijd.
Begin bij de vraag hoe lang je het uithoudt zonder inkomen. Dat getal bepaalt de wachttijd die je aankunt, en de wachttijd bepaalt een groot deel van de premie. Reken daarvoor eerst uit wat je per maand nodig hebt met de rekentool voor je netto inkomen.
Ben je zwanger of heb je een kinderwens, houd dan rekening met de ZEZ-uitkering en met de wachttijd die polissen kennen voor zwangerschapsgerelateerde uitkeringen.
Meer over dit onderwerp vind je bij alle artikelen over verzekeringen.
Veelgestelde vragen over inkomensverzekering voor zelfstandigen
Kan ik vrijwillig verzekerd blijven bij het UWV na loondienst?
Dat kan, maar alleen binnen een korte termijn na het einde van je verzekering als werknemer. Vraag het na bij het UWV zodra je uit dienst gaat, want na die termijn is de route gesloten, ongeacht je gezondheid.
Wat kost een vrijwillige verzekering bij het UWV?
Het UWV rekent een premie als percentage van je verzekerde loon en stelt dat percentage per jaar vast. Je kunt niet aan een wachttijd of uitkeringsduur draaien om de premie te verlagen, zoals bij een private polis wel kan. Vraag het actuele percentage op bij het UWV.
Is een broodfonds een alternatief voor een aov?
Voor de middellange termijn kan het dat zijn, voor langdurige uitval niet. De duur van de schenkingen is beperkt, terwijl een aov tot de eindleeftijd kan doorlopen.
Bestaat er een ziekteverzekering voor zelfstandigen?
Niet als aparte verzekering. De Ziektewet is een werknemersregeling. Wat er voor zelfstandigen bestaat zijn de vier vormen op deze pagina, en welke bij je past hangt af van hoe lang je het zonder inkomen uithoudt.
Welk risico dekt geen enkele inkomensverzekering?
Kort verzuim. Een paar dagen of weken uitval valt onder je eigen risico, hoe je het ook regelt. Daar is alleen een buffer voor.
