Een broodfonds is een groep zelfstandigen die elkaar geld schenkt bij langdurige ziekte. Het is nadrukkelijk geen verzekering, en dat verschil is niet juridisch gemuggenzift: het bepaalt wat je wel en niet kunt verwachten als je ziek wordt.
Hoe werkt een broodfonds voor zzp’ers?
Je legt maandelijks een vast bedrag in op een eigen rekening die bij het fonds hoort. Dat geld blijft van jou. Word je langdurig ziek, dan schenken de andere deelnemers je maandelijks een bedrag, net zolang tot je weer aan het werk bent of tot de maximale periode is bereikt.
De hoogte van je inleg en van de schenkingen hangt samen: wie een hoger bedrag wil ontvangen, legt meer in. De groep is besloten en beperkt van omvang, en de deelnemers kennen elkaar of leren elkaar kennen. Dat is geen sfeerelement maar de kern van het model: de sociale controle vervangt de medische acceptatie en de schadebeoordeling.
Waarom een broodfonds geen verzekering is
Er is geen verzekeraar, geen polis en geen juridisch afdwingbaar recht op uitkering. Er is een afspraak binnen een groep. In de praktijk wordt die afspraak vrijwel altijd nagekomen, maar formeel sta je zwakker dan met een polis.
Dat heeft ook voordelen. Er is geen medische keuring, waardoor mensen die bij een verzekeraar worden geweigerd of een uitsluiting krijgen hier wel terechtkunnen. En het geld dat je inlegt is niet weg: stop je met deelnemen, dan neem je je saldo mee.
De nadelen van een broodfonds: waar de grenzen liggen
De belangrijkste beperking is de duur. De schenkingen lopen een beperkt aantal jaren, niet tot je pensioen. Voor blijvende arbeidsongeschiktheid is een broodfonds dus geen oplossing, en dat is precies het scenario waarvoor een aov bestaat. Zie wat een aov kost.
De tweede beperking is de instroom. Je kunt niet zomaar aansluiten: er moet een groep zijn met plek, en je doorloopt een kennismaking. Wie op het moment van uitval nog geen deelnemer is, heeft er niets aan.
De derde is dat je een deel van je risico zelf blijft dragen, want ook hier geldt een periode voordat de schenkingen beginnen. Hoeveel je in die periode per maand nodig hebt, reken je uit met de rekentool voor je netto inkomen. En de vierde is dat je inleg geen aftrekbare premie is, waarover hieronder meer.
Is de inleg in een broodfonds aftrekbaar?
Nee. Omdat het geen verzekering is, is de inleg geen aftrekbare premie. Het geld blijft immers van jou. Ontvangen schenkingen worden onder voorwaarden niet als winst belast. Hoe dat in jouw aangifte uitpakt, is een vraag voor je boekhouder of de Belastingdienst; het is een van de weinige onderwerpen waar de standaardregels voor ondernemers niet zonder meer op passen.
Voor wie een broodfonds werkt en wat de voordelen zijn
Voor wie de premie van een volledige aov niet kan of wil dragen, voor wie medisch lastig verzekerbaar is, en voor wie het idee van een groep aanspreekt. Vaak in combinatie met een aov met een lange wachttijd: de schenkkring vangt dan de eerste periode op en de verzekering het langdurige scenario. Zie de vormen van inkomensverzekering voor die combinatie.
Wat je inlegt staat op een eigen rekening, los van je lopende geld. Datzelfde principe helpt bij de periode voordat de schenkingen beginnen: zet dat deel apart, bijvoorbeeld op een spaarrekening naast je zakelijke rekening.
Begin je net, kijk dan eerst welke verzekeringen je als startende zzp’er nodig hebt, want een broodfonds dekt maar een deel van je risico.
De andere manieren om je inkomen te beschermen staan bij alle artikelen over verzekeringen.
Veelgestelde vragen over het broodfonds
Is een broodfonds goedkoper dan een aov?
De maandelijkse inleg is meestal lager dan een aov-premie, maar het is geen gelijke vergelijking: de duur is beperkt en het geld blijft van jou in plaats van dat je het betaalt.
Wat zijn de nadelen van een broodfonds?
De schenkingen lopen een beperkt aantal jaren en dekken dus geen blijvende arbeidsongeschiktheid. Je kunt niet op elk moment instappen, je draagt de eerste periode zelf, en je inleg is geen aftrekbare premie. Er is bovendien geen juridisch afdwingbaar recht op uitkering.
Krijg ik mijn inleg in het broodfonds terug als ik stop?
Ja. Je inleg staat op een eigen rekening en blijft van jou, minus de schenkingen die je hebt gedaan aan zieke deelnemers.
Is er een medische keuring bij een broodfonds?
Nee. Dat is voor veel deelnemers de reden om te kiezen voor een schenkkring, zeker als een verzekeraar hen zou weigeren of uitsluiten.
