Het Bbz is de bijstand voor zelfstandigen. Je gemeente helpt je ermee bij een tijdelijk te laag inkomen, bij een start vanuit een uitkering of als je stopt met je bedrijf.
Bbz: bijstand voor zelfstandigen
Bbz staat voor het Besluit bijstandverlening zelfstandigen. Het is een regeling van het Rijk die je gemeente uitvoert. Ze helpt zelfstandigen die tijdelijk te weinig verdienen of kapitaal nodig hebben voor hun bedrijf.
Het Bbz kent een aanvulling op je inkomen tot het niveau van de bijstand en bedrijfskapitaal, apart of samen. Dat kapitaal is bedoeld om je onderneming draaiende te houden of op te starten.
Voor wie het Bbz bedoeld is
Het Bbz is bedoeld voor verschillende groepen zelfstandigen. Het gaat om starters die vanuit een uitkering beginnen en gevestigde ondernemers in tijdelijke problemen. Ook oudere zelfstandigen met een bedrijf dat niet meer levensvatbaar is en ondernemers die stoppen, kunnen er een beroep op doen.
Voor elke groep gelden eigen voorwaarden. De rode draad is dat je inkomen onder het bijstandsniveau ligt en dat je niet zelf in je levensonderhoud kunt voorzien. Voor oudere zelfstandigen geldt een geboortedatumgrens, die je bij de Rijksoverheid vindt.
Bbz voor starters vanuit een uitkering
Bbz voor starters is er voor wie vanuit de bijstand, de WW of een arbeidsongeschiktheidsuitkering een bedrijf begint. Je schrijft een ondernemingsplan, en de gemeente laat onderzoeken of je bedrijf levensvatbaar is.
Is het plan levensvatbaar, dan bepaalt de gemeente hoeveel steun je krijgt en hoe lang. Je kunt een aanvulling op je inkomen krijgen terwijl je bedrijf opstart, en een krediet om de eerste investeringen te betalen. Hoe je een plan opbouwt, lees je bij het ondernemingsplan voor zzp’ers.
Met een bijstandsuitkering kun je vaak eerst een voorbereidingsperiode afspreken met de gemeente. Je houdt dan je uitkering terwijl je je plan uitwerkt. Heb je een WW-uitkering, bespreek je plannen dan eerst met het UWV.
Bbz voor gevestigde ondernemers
Bbz voor gevestigde ondernemers helpt als je bedrijf tijdelijk te weinig oplevert, bijvoorbeeld door ziekte, een slecht seizoen of een grote klant die wegvalt. Voorwaarde is dat je bedrijf op termijn weer genoeg oplevert om van te leven.
De gemeente laat dat beoordelen, vaak door een gespecialiseerd bureau dat je cijfers en je plan doorneemt. Zorg daarom dat je administratie op orde is en dat je kunt laten zien wat er misging en hoe je het oplost.
Bbz bij stoppen met je bedrijf
Bbz bij stoppen met je bedrijf geeft een aanvulling op je inkomen tot het bijstandsniveau terwijl je je onderneming afbouwt. Dat geldt als je bedrijf niet meer levensvatbaar is en je besluit te stoppen.
Oudere zelfstandigen met een bedrijf dat niet meer levensvatbaar is, kunnen onder voorwaarden wel doorgaan met steun uit het Bbz. Of dat voor jou geldt, hangt af van je geboortedatum en je situatie.
Bbz-uitkering en bedrijfskapitaal
De Bbz-uitkering voor je levensonderhoud vult je inkomen aan tot het bijstandsniveau. Bedrijfskapitaal is geld voor je onderneming zelf, zoals een investering of het overbruggen van een tekort. Bedrijfskapitaal is vaak een lening waarover je rente betaalt.
Of je een gift of een lening krijgt, hangt af van je eigen vermogen en je situatie. Na afloop kijkt de gemeente naar je werkelijke inkomen. De precieze regels verschillen per groep, dus vraag bij je gemeente na wat voor jou geldt.
Bbz aanvragen bij je gemeente
Bbz aanvragen doe je bij de sociale dienst van de gemeente waar je woont. Sommige gemeenten werken samen in een regionaal loket voor ondernemers. Vraag op tijd aan, want de beoordeling van je bedrijf kost tijd.
Wil je vooraf weten of je in aanmerking komt, gebruik dan de Bbz-check op krijgikbbz.nl. Houd je cijfers, je aangiften en je ondernemingsplan bij de hand.
Het Bbz is een vangnet en geen inkomensverzekering. Hoe je je inkomen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid zelf afdekt, lees je bij de inkomensverzekering voor zelfstandigen en het broodfonds.
Komt het Bbz niet in beeld, dan zijn er andere manieren om je bedrijf te financieren, zoals Qredits of een kredietunie. Die staan bij zakelijke lening als zzp’er.
Werk je als zelfstandige en gaan je kinderen naar de opvang, dan kun je naast een eventuele Bbz-uitkering ook recht hebben op kinderopvangtoeslag voor zzp’ers.
Veelgestelde vragen over het Bbz
Moet ik een Bbz-uitkering terugbetalen?
Of je een Bbz-uitkering moet terugbetalen, hangt af van je situatie en je inkomen. Bedrijfskapitaal is vaak een lening met rente, die je terugbetaalt zodra je bedrijf weer genoeg oplevert. Bij de aanvulling op je levensonderhoud kijkt de gemeente achteraf naar je werkelijke inkomen. Vraag bij je aanvraag precies na welke delen een lening zijn en welke een gift.
Kan ik Bbz krijgen als mijn partner werkt?
Bbz krijgen als je partner werkt, kan alleen als jullie samen onder het bijstandsniveau blijven. De gemeente kijkt naar het inkomen van je hele huishouden, net als bij een gewone bijstandsuitkering. Verdient je partner genoeg om jullie samen te onderhouden, dan heb je geen recht op een aanvulling voor levensonderhoud. Bespreek je situatie in dat geval met de gemeente voordat je aanvraagt.
Wat is een levensvatbaarheidsonderzoek?
Een levensvatbaarheidsonderzoek is de toets of je bedrijf genoeg kan opleveren om van te leven. De gemeente laat het vaak uitvoeren door een gespecialiseerd bureau, dat je ondernemingsplan, je cijfers en je markt bekijkt. Is de uitkomst negatief, dan krijg je als starter of gevestigde ondernemer geen steun voor het voortzetten van je bedrijf, maar mogelijk wel bij het beëindigen ervan.
Bronnen en actualiteit
De regels volgen het Besluit bijstandverlening zelfstandigen en de uitleg van de Rijksoverheid en Ondernemersplein. Gemeenten voeren het Bbz uit en kunnen de uitvoering verschillend inrichten. Dit is algemene informatie, geen financieel advies.









