Ondernemingsplan voor zzp’ers: onderdelen, sjabloon en begroting

Checklist en staafdiagram als beeld voor een ondernemingsplan

Een ondernemingsplan is voor een zzp’er geen verplichting, maar wel de snelste manier om te zien of je plan rond te rekenen is. Een bank of je gemeente vraagt er bovendien om als je geld wilt lenen of met een uitkering start.

Ondernemingsplan als zzp’er: heb je het nodig?

Een ondernemingsplan als zzp’er heb je nodig zodra iemand anders moet beoordelen of je bedrijf kans van slagen heeft. Dat is het geval bij een lening bij een bank of een kredietverstrekker, en bij een aanvraag voor bijstand voor zelfstandigen bij je gemeente.

Ook zonder die aanleiding is een kort plan nuttig. Het dwingt je om op te schrijven wie je klanten zijn, wat je vraagt en of dat genoeg oplevert om van te leven. Een plan voor jezelf mag kort zijn, zolang de rekensom klopt.

De onderdelen van een ondernemingsplan

De onderdelen van een ondernemingsplan volgen in vrijwel elk sjabloon dezelfde lijn. Je begint bij jezelf en je dienst en gaat via je markt naar je aanpak. Je sluit af met het financiële plan, dat voor een bank het zwaarst weegt.

Hieronder staan de onderdelen in de volgorde waarin je ze uitschrijft. Gebruik ze als sjabloon en schrap wat voor jouw situatie niet relevant is.

Onderdelen van een ondernemingsplan in volgordeOndernemeren je dienstMarkten concurrentieMarketingen acquisitieRechtsvormen organisatieFinancieelplan en begroting
Je begint bij jezelf en je dienst en eindigt bij het financiële plan, dat voor een bank het zwaarst weegt.

De ondernemer en je dienst

De ondernemer en je dienst beschrijf je in het eerste deel van je plan. Wie ben je, welke opleiding en ervaring heb je, en waarom begin je voor jezelf? Beschrijf daarna welk probleem je voor een klant oplost en wat je precies levert.

Wees concreet. “Webdesign” zegt weinig, “websites voor kleine zorgpraktijken, inclusief onderhoud” laat zien voor wie je werkt en waarom ze bij jou terechtkomen.

Markt en concurrentie in je ondernemingsplan

Markt en concurrentie in je ondernemingsplan bepalen of er vraag is naar wat je aanbiedt. Beschrijf je doelgroep, waar je die klanten vindt en wie er al hetzelfde aanbiedt, met hun prijzen en hun zwakke punten.

Heb je al een eerste opdrachtgever of een paar toezeggingen, zet die er dan in. Een bank hecht meer waarde aan een eerste klant dan aan een algemene marktanalyse.

Marketing en acquisitie in je ondernemingsplan

Marketing en acquisitie in je ondernemingsplan gaan over hoe je aan opdrachten komt. Via je netwerk, via platforms, via je website of via bemiddelaars: elk kanaal kost tijd of geld, en die kosten horen in je begroting.

Ben je afhankelijk van een of enkele grote opdrachtgevers, benoem dat dan. Dat is een risico voor je inkomen en kan ook een rol spelen bij de Wet DBA en schijnzelfstandigheid.

Rechtsvorm en organisatie

Rechtsvorm en organisatie leg je vast voordat je start. De meeste zzp’ers kiezen een eenmanszaak, maar weeg de keuze bewust af met eenmanszaak of bv. Beschrijf ook hoe je je administratie regelt en welke verzekeringen je afsluit.

Een eenmanszaak schrijf je in bij KVK, zie KVK inschrijven als zzp’er. Welke verzekeringen bij jouw werk passen, lees je bij verzekeringen voor startende zzp’ers.

Het financiële plan in je ondernemingsplan

Het financiële plan in je ondernemingsplan laat zien of je bedrijf rendabel is. Het bestaat uit een investeringsbegroting, een financieringsbegroting, een exploitatiebegroting, een liquiditeitsbegroting en een privébegroting.

De investeringsbegroting zet op een rij wat je moet aanschaffen om te starten, zoals een laptop, gereedschap of een auto. De financieringsbegroting laat zien waar dat geld vandaan komt: eigen geld, een lening of een combinatie.

De exploitatiebegroting zet je verwachte omzet af tegen je kosten, inclusief afschrijvingen en verzekeringen. De liquiditeitsbegroting laat per maand zien of je genoeg geld op je rekening hebt, want klanten betalen later dan jij je kosten.

Je uurtarief en privébegroting

Je uurtarief en je privébegroting horen bij elkaar. Begin bij wat je privé per maand nodig hebt en tel daar belasting, verzekeringen, pensioen en een buffer bij op. Reken dan terug naar het tarief dat je per declarabel uur moet vragen.

Dat doe je met de rekentool uurtarief zzp berekenen. Wat er van je winst netto overblijft na belasting, zie je bij netto inkomen zzp berekenen. Reken voorzichtig: niet elk uur dat je werkt, kun je factureren.

Risico’s en je buffer

Risico’s en je buffer sluiten je plan af. Wat gebeurt er als je grootste klant wegvalt, als je ziek wordt of als een opdracht later betaald wordt dan afgesproken? Een buffer voor een paar maanden vaste lasten vangt de meeste tegenvallers op.

Houd die buffer apart van je lopende geld, bijvoorbeeld op een spaarrekening naast je zakelijke rekening. Voor inkomensverlies door ziekte zijn er aparte oplossingen, die staan bij de inkomensverzekering voor zelfstandigen.

Start je vanuit een uitkering, dan beoordeelt je gemeente je plan voor het Bbz, de bijstand voor zelfstandigen.

Een ondernemingsplan is ook de basis als je geld wilt lenen; welke financiers er zijn, staat bij zakelijke lening als zzp’er. Start je samen, leg dan naast het plan een contract vast, zoals beschreven bij vof oprichten.

Veelgestelde vragen over het ondernemingsplan voor zzp’ers

Is een ondernemingsplan verplicht voor een zzp’er?

Een ondernemingsplan is niet verplicht voor een zzp’er. KVK vraagt er niet om bij je inschrijving, en de Belastingdienst ook niet. Een bank vraagt het wel bij een lening, en je gemeente als je bijstand voor zelfstandigen aanvraagt. Ook zonder die aanleiding helpt een kort plan om te zien of je tarief en je klanten genoeg opleveren om van te leven.

Hoe lang moet een ondernemingsplan zijn?

Hoe lang een ondernemingsplan moet zijn, hangt af van voor wie je het schrijft. Voor jezelf volstaat een paar pagina’s met een kloppende rekensom. Voor een bank of je gemeente is meer nodig, met een volledig financieel plan en onderbouwing van je omzet. Lengte zegt weinig, een realistische begroting met een eerste klant zegt veel meer.

Wat is het belangrijkste onderdeel van een ondernemingsplan?

Het belangrijkste onderdeel van een ondernemingsplan is het financiële plan. Daar zie je of je omzet je kosten, je belasting en je privé-uitgaven dekt. Een bank kijkt vooral naar de liquiditeitsbegroting, omdat die laat zien of je je lasten elke maand kunt betalen. Begin daarom bij je privébegroting en reken van daaruit terug naar je tarief.

Kan ik een ondernemingsplan sjabloon gebruiken?

Een ondernemingsplan sjabloon kun je prima gebruiken, zolang je het invult met je eigen cijfers. De onderdelen hierboven vormen samen zo’n sjabloon, van je dienst tot je risico’s. Banken en gemeenten hebben soms een eigen format. Vraag daar dan naar voordat je begint, zodat je het plan niet opnieuw hoeft te schrijven.

Bronnen en actualiteit

De opbouw van dit plan volgt de onderdelen die banken, gemeenten en KVK gebruiken. Dit is algemene informatie, geen financieel advies.

Deel deze pagina

Gerelateerde artikelen

Illustratie van een identificatiekaart naast een laptop met een invulformulier
Dennis van de Velde

Btw-id aanvragen: zo krijg je je btw-nummer

Je vraagt een btw-nummer niet apart aan. Je schrijft je in bij de KVK, die geeft je gegevens door aan de Belastingdienst, en die beoordeelt

Illustratie van een zorgkoffer met kruis naast een hart
Dennis van de Velde

Zzp in de zorg: BIG, AGB-code, Wtza en btw

Als zzp’er in de zorg heb je naast de gewone stappen voor elke ondernemer te maken met eisen uit de zorgwetgeving. Denk aan een registratie