Jaarrekening opstellen als zzp’er: wat moet en wat mag

Een eenmanszaak is niet verplicht een jaarrekening op te stellen of te deponeren. Wel nodig zijn een balans en een winst-en-verliesrekening, want de aangifte inkomstenbelasting vraagt die cijfers uit. Het verschil tussen beide zit in de toelichting en de vorm, niet in de administratie eronder.

Die twee overzichten vullen elkaar aan. De balans laat zien wat je onderneming bezit en schuldig is op de laatste dag van het boekjaar, de winst-en-verliesrekening wat er dat jaar binnenkwam en uitging. Samen leveren ze het winstbedrag dat je in je aangifte invult.

Je boekhoudprogramma stelt beide op, maar niet zonder grenzen. Een deel van de aanbieders publiceert een limiet op het aantal boekingen, facturen of banktransacties, in eenheden die je onderling niet kunt vergelijken. Zit er geen bankkoppeling in je pakket, dan voer je een jaar aan transacties met de hand in.

Een volledige jaarrekening met toelichting komt in beeld bij een financieringsaanvraag. Wat het kost om er een te laten opstellen, staat op deze pagina niet, en dat is een keuze die we hieronder uitleggen.

Is een jaarrekening verplicht voor een zzp’er?

Nee, een zzp’er met een eenmanszaak stelt geen jaarrekening op en deponeert er geen bij de Kamer van Koophandel. De verplichting hangt aan rechtspersoonlijkheid en niet aan je omzet of het aantal opdrachtgevers dat je hebt.

Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid hebben de deponeerplicht wel, waaronder de bv, de nv en de coöperatie. Een eenmanszaak en een vennootschap onder firma vallen daarbuiten, omdat de ondernemer daar zelf de natuurlijke persoon is die belasting betaalt over de winst. Voor de Belastingdienst loopt de verantwoording via je aangifte inkomstenbelasting, niet via een gedeponeerd document.

Wat moet je wel opstellen voor de Belastingdienst?

Voor je aangifte inkomstenbelasting heb je een balans en een winst-en-verliesrekening nodig. De aangifte vraagt om je bezittingen, je schulden, je omzet en je kosten, en die gegevens komen uit die twee overzichten. Zonder complete administratie zijn ze niet op te stellen.

Daarnaast dien je als btw-plichtige ondernemer per kwartaal of per maand je omzetbelasting in. Bij 3 van de vergeleken boekhoudpakketten publiceert de aanbieder dat de btw-aangifte er niet in zit: jortt Starter, Moneybird Compact en Rompslomp Starter. Bij 2 pakketten publiceert de aanbieder er niets over. Een leeg veld betekent daar geen nee, alleen dat de aanbieder er niets over zegt.

De administratie waar deze cijfers uit voortkomen kost geld en tijd, en die verhouding bepaalt of je zelf boekt of uitbesteedt. Op onze pagina over wat boekhouding een zzp’er kost staat wat de pakketten structureel kosten en welke posten er nog bovenop komen.

Waaruit bestaan een balans en een winst-en-verliesrekening?

De balans is een momentopname van je onderneming op de laatste dag van het boekjaar. Aan de ene kant staan je bezittingen, aan de andere kant je schulden en je eigen vermogen. Beide kanten tellen op tot hetzelfde bedrag, en dat is waar de naam vandaan komt.

Op de balans van een zzp’er staan doorgaans deze posten:

• bedrijfsmiddelen zoals een laptop, gereedschap of een auto van de zaak
• openstaande verkoopfacturen die klanten nog moeten betalen
• het saldo op je zakelijke rekening
• de btw die je nog moet afdragen of terugkrijgt
• openstaande inkoopfacturen en een eventuele zakelijke lening

De winst-en-verliesrekening loopt over het hele boekjaar en zet je omzet tegenover je kosten. Het saldo is je winst uit onderneming, en dat bedrag stroomt door naar je aangifte.

Een jaarrekening bestaat uit deze twee overzichten plus een derde onderdeel: de toelichting, waarin je uitlegt hoe de cijfers tot stand zijn gekomen en welke waarderingsregels je hebt gebruikt. Juist dat derde onderdeel is voor een eenmanszaak niet verplicht.

Levert je boekhoudprogramma je jaarcijfers automatisch?

Elk boekhoudpakket in onze vergelijking produceert een balans en een winst-en-verliesrekening zodra je administratie compleet is. De vraag is niet of het pakket ze maakt, maar of je administratie er het hele boekjaar in past. Een deel van de aanbieders publiceert daar een grens aan.

Die grenzen staan in verschillende eenheden, waardoor je ze niet naast elkaar kunt leggen:

• e-Boekhouden.nl ZZP: 240 boekingen per boekjaar
• Rompslomp Basic: 10 facturen en 10 uitgaven per maand
• Informer ZZP Basis: 30 bankbetalingen per maand
• Exact Online Boekhouden Essentials: 25 verkoopfacturen per maand
• MoneyMonk Starter: 20 banktransacties per maand tot een jaaromzet van € 50.000,00

Een boekingenlimiet per boekjaar en een factuurlimiet per maand meten iets anders. Bij de eerste telt alles mee wat je het hele jaar boekt, inclusief bankregels en bonnen; bij de tweede alleen wat je zelf verstuurt. De omzetgrens van MoneyMonk is de enige limiet die je aan het begin van het jaar al kunt inschatten, want je kent je eigen omzetverwachting en niet je boekingsaantal.

Welke grens knelt, hangt af van hoe je werkt: veel kleine bonnen leveren meer boekingen op dan facturen. Welk pakket bij welk profiel past, staat in onze vergelijking van boekhoudprogramma’s voor zzp’ers, met de limieten en functies per pakket naast elkaar.

Wat als er geen bankkoppeling in je pakket zit?

Zonder gekoppelde bankrekening voer je een heel boekjaar aan banktransacties met de hand in voordat je een sluitende balans hebt. De automatische verwerking waar aanbieders mee adverteren begint bij die koppeling, en bij een deel van de pakketten zit die er niet in.

Bij 7 pakketten publiceert de aanbieder dat er geen gekoppelde bankrekening in het abonnement zit: Informer ZZP Basis, Informer ZZP Plus, jortt Starter, Moneybird Compact, Moneybird Start, Rompslomp Puur Factuur en Rompslomp Starter. Bij 7 andere pakketten publiceert de aanbieder geen aantal. Dat is niet hetzelfde als nul: het betekent dat het aantal nergens op een tarievenpagina staat.

Wanneer heb je toch een volledige jaarrekening nodig?

Een volledige jaarrekening heb je nodig wanneer een geldverstrekker geen genoegen neemt met een uitdraai uit je boekhoudprogramma. Bij een hypotheek of een zakelijke lening vragen banken om jaarstukken over meerdere jaren, en sommige verlangen een door een boekhouder of accountant opgestelde en ondertekende versie.

Het jaarwerk uitbesteden vraagt niet dat je je hele administratie uit handen geeft. Bij 21 van de vergeleken pakketten zit toegang voor je boekhouder of accountant in het abonnement, zonder meerprijs. Je boekt zelf het hele jaar door en je boekhouder werkt in dezelfde omgeving aan de jaarstukken. Bij 3 pakketten publiceert de aanbieder niet of die toegang er is; vraag dat na voordat je op die grond kiest.

Wat kost het om je jaarrekening te laten opstellen?

Voor het opstellen van een jaarrekening bestaat geen controleerbaar tarief. Administratiekantoren publiceren hun prijzen niet in een document dat wij bij de bron kunnen nagaan, en de bedragen die op vergelijkingssites circuleren zijn niet te herleiden tot een gepubliceerde prijslijst. Daarom staat er op deze pagina geen bedrag.

Elk cijfer op zzpgeldzaken.nl komt uit een tarievendocument of prijzenpagina van de aanbieder zelf, en voor jaarrekeningtarieven bestaat zo’n document niet. Een gemiddelde is hier bovendien extra misleidend: de prijs hangt vooral af van hoe compleet je aanlevert, en dat verschilt per ondernemer meer dan het tussen kantoren verschilt. Vanuit een achtergrond in de bancaire sector weeg ik zo’n gemiddelde daarom niet mee in een beslissing die om jouw eigen cijfers draait. Wat de administratie zelf kost, staat wel onderbouwd op onze pagina over de kosten van boekhouding voor zzp’ers.

Vraag bij drie kantoren een prijs op voor de jaarrekening als losse dienst, apart van het reguliere jaarwerk. Vermeld daarbij of je administratie al is bijgewerkt, in welk pakket je boekt, en of je een ondertekend exemplaar in pdf nodig hebt voor een financieringsaanvraag. Die drie gegevens bepalen het grootste deel van de prijs, en offertes op dezelfde uitvraag zijn onderling wel vergelijkbaar.

Welke aftrekposten hangen aan je jaarcijfers?

Je winst uit de winst-en-verliesrekening is de grondslag waarop de ondernemersaftrek wordt berekend. De zelfstandigenaftrek bedraagt voor belastingjaar 2026 € 1.200,00 en gaat van die winst af voordat de mkb-winstvrijstelling wordt toegepast.

Het urencriterium toetst niet op winst maar op tijd: 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteed. Je urenregistratie staat dus los van je jaarcijfers en is een aparte bewijslast, uitgelegd op onze pagina over het urencriterium voor zzp’ers.

Wat een euro winst meer of minder netto voor je betekent, hangt af van je winstniveau en de kortingen waar je recht op hebt. Met onze rekentool inkomstenbelasting als zzp’er berekenen zie je dat effect op je eigen cijfers.

Veelgestelde vragen over de jaarrekening van een zzp’er

Verantwoording

De pakketgegevens in dit artikel komen uit onze eigen dataset met boekhoudpakketten voor zzp’ers, samengesteld uit de tarievenpagina’s en helpdocumenten van de aanbieders zelf.

Tarieven gecontroleerd op 22 augustus 2026