Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting die je dit jaar verschuldigd bent, die je gespreid over het jaar betaalt in plaats van in één keer na je aangifte. Niemand houdt voor jou belasting in zoals bij loondienst gebeurt, dus regelt de Belastingdienst dat met deze aanslag.
Die schatting is gebaseerd op een eerder inkomen. Verandert je omzet, dan verandert de werkelijkheid mee, maar de aanslag niet vanzelf. Wat je uiteindelijk verschuldigd bent, reken je na met de rekentool voor de inkomstenbelasting.
Wat is een voorlopige aanslag voor een zzp’er?
Een voorlopige aanslag is een voorschot op de inkomstenbelasting die je over het lopende jaar gaat betalen. Werknemers in loondienst betalen belasting via de loonheffing die hun werkgever inhoudt. Een zzp’er heeft die werkgever niet, dus verloopt de voorheffing via de voorlopige aanslag.
De Belastingdienst schat je inkomen en aftrekposten voor het lopende jaar en berekent daarover een bedrag. Je betaalt dat bedrag in termijnen, meestal maandelijks. Na afloop van het jaar doe je gewoon aangifte, en wordt het verschil tussen de voorlopige en de definitieve aanslag verrekend.
Klopt de schatting goed, dan is dat verschil klein. Wijkt je werkelijke inkomen flink af van de schatting, dan kan dat verschil oplopen tot een bedrag dat je liever eerder had geweten.
Krijg je in je eerste jaar als zzp’er al een voorlopige aanslag?
In je eerste jaar als zzp’er ontbreekt meestal de basis voor een schatting. De Belastingdienst baseert een voorlopige aanslag op een eerdere aangifte, en die heb je als startende ondernemer nog niet. In de praktijk betaal je je eerste jaar dan ook vaak volledig achteraf, via de gewone aangifte.
In dat eerste jaar wordt er tussentijds niets van je rekening afgeschreven, wat prettig voelt.
In de jaren erna zit het risico. Heb je in je startjaar goed verdiend, dan kan de Belastingdienst een voorlopige aanslag opleggen zodra die eerste aangifte verwerkt is, soms met terugwerkende kracht voor het lopende jaar.
Zet daarom vanaf je eerste factuur een deel van je omzet opzij voor de belasting, ook als er nog geen aanslag binnenkomt.
Waarom klopt jouw voorlopige aanslag vaker niet?
De schatting achter je voorlopige aanslag steunt op een inkomen uit het verleden. Bij een vast salaris in loondienst is dat een prima voorspeller, want het verandert zelden veel van het ene jaar op het andere.
Een zzp-inkomen werkt anders. Een goed jaar wordt gevolgd door een rustiger jaar, een grote klant valt weg, of je juist groeit hard. Precies dat wisselende karakter maakt dat de schatting van de Belastingdienst bij zzp’ers vaker misgrijpt dan bij werknemers.
Is je voorlopige aanslag hoger dan wat je uiteindelijk verschuldigd bent, dan betaal je het hele jaar te veel. Je krijgt het verschil terug na je aangifte, maar tot die tijd staat dat geld bij de Belastingdienst in plaats van op jouw rekening.
Is de aanslag juist te laag, dan loop je het risico op een naheffing die in één keer moet worden betaald.
Hoe wijzig je je voorlopige aanslag?
Je wijzigt je voorlopige aanslag via Mijn Belastingdienst, met je DigiD. Ga naar het onderdeel inkomstenbelasting en kies voor het wijzigen van de voorlopige aanslag.
Je vult daar een nieuwe schatting van je inkomen en aftrekposten in. De Belastingdienst herberekent op basis daarvan het termijnbedrag voor de rest van het jaar.
Je mag dit zo vaak aanpassen als nodig is, ook meerdere keren per jaar. Verwacht je halverwege het jaar alsnog een andere ontwikkeling, dan wijzig je gewoon opnieuw.
Controleer je aanslag op een vast moment, in plaats van te wachten tot je toevallig aan belasting denkt. Direct na je btw-aangifte over het vierde kwartaal is een logisch ijkpunt: dan ken je je jaaromzet en zie je meteen of die grote invloed heeft op je inkomstenbelasting.
Wat gebeurt er als je hem niet aanpast?
Pas je een te lage voorlopige aanslag niet aan, dan loop je het hele jaar door met een te optimistisch beeld van je beschikbare geld. Na je aangifte volgt dan alsnog een naheffing, in één keer op te hoesten in plaats van gespreid over twaalf maanden.
Bij die naheffing kan de Belastingdienst belastingrente in rekening brengen, tegen een percentage dat regelmatig wisselt. Kijk voor het actuele percentage op belastingdienst.nl en ga er niet blind van uit dat een cijfer dat je elders tegenkomt nog klopt.
Kun je een termijn van je voorlopige aanslag op enig moment niet betalen, neem dan tijdig contact op met de Belastingdienst voor een betalingsregeling. Wachten maakt het duurder, want een schuld bij de Belastingdienst loopt door met rente en aanmaningskosten.
Hoe zet je een voorlopige aanslag stop?
Stop je met ondernemen, of verwacht je over het lopende jaar geen belasting meer verschuldigd te zijn, dan kun je de voorlopige aanslag stopzetten via Mijn Belastingdienst. Zonder die stap blijf je gewoon termijnen betalen over inkomen dat er niet meer is.
Verhuis je naar het buitenland, dan verandert je belastingplicht en gebruik je een apart formulier voor buitenlandse belastingplichtigen om de aanslag stop te zetten. Regel dit zo snel mogelijk na je verhuizing, anders blijf je in Nederland belasting betalen die je daar niet meer verschuldigd bent.
Veelgestelde vragen over de voorlopige aanslag als zzp’er
Kan ik mijn voorlopige aanslag meerdere keren per jaar wijzigen?
Ja, je voorlopige aanslag wijzigen mag zo vaak als je situatie daarom vraagt, ook meerdere keren binnen hetzelfde jaar. Elke wijziging herberekent het termijnbedrag voor de resterende maanden. Verandert je inkomen halverwege het jaar opnieuw, dan pas je de aanslag gewoon nog een keer aan.
Kan ik zelf een voorlopige aanslag aanvragen?
Zelf een voorlopige aanslag aanvragen kan altijd via Mijn Belastingdienst, ook als je er automatisch geen hebt gekregen. Vooral handig als je verwacht dit jaar veel te verdienen en liever gespreid betaalt dan aan het einde van het jaar in één keer.
Wat als ik mijn voorlopige aanslag niet kan betalen?
Lukt het niet om een termijn van je voorlopige aanslag te betalen, neem dan direct contact op met de Belastingdienst voor een betalingsregeling. Bij tijdige melding is dat doorgaans goed te regelen; wachten maakt de schuld duurder door oplopende rente en kosten.
Krijg ik geld terug als mijn voorlopige aanslag te hoog was?
Was je voorlopige aanslag te hoog, dan krijg je het verschil terug nadat je je aangifte inkomstenbelasting hebt gedaan en de definitieve aanslag is vastgesteld. Tot die tijd staat dat geld bij de Belastingdienst, dus loont het om een te hoge schatting tussentijds bij te stellen.
Verandert mijn voorlopige aanslag automatisch mee met mijn AOW?
Ga je dit jaar AOW ontvangen, dan past de Belastingdienst de heffingskortingen in veel gevallen automatisch aan in je voorlopige aanslag. Had je de aanslag om een andere reden, bijvoorbeeld door aftrekposten zoals hypotheekrente, controleer dan zelf of je gewijzigde inkomen goed is doorgegeven.
Deze uitleg is algemeen van aard, volgt de werkwijze van de Belastingdienst voor het belastingjaar 2026, en vormt geen persoonlijk fiscaal advies. Actuele rentepercentages en formulieren vind je op belastingdienst.nl. Twijfel je over jouw situatie, overleg dan met je boekhouder of neem contact op met de Belastingdienst.
